Dr. Serap Duygulu kimdir? İlk izlenimden daha fazlasına bakmak
Bir psikoloji uzmanı hakkında araştırma yaparken benim için en zor kısım, “hakkında çok şey yazılmış olması” ile “gerçekten güçlü bilimsel kanıta sahip olması” arasındaki farkı ayırt etmek oluyor. Çünkü özellikle psikoloji alanında televizyon programları, kitaplar, seminerler, sosyal medya içerikleri ve akademik çalışmalar aynı kişisel marka içinde yan yana gelebiliyor. Bir uzmanın ekranlarda ne kadar görünür olduğu, elbette iletişim gücü hakkında fikir verebilir; fakat bilimsel yetkinliğin tek başına ölçüsü olamaz.
Dr. Serap Duygulu hakkında yaptığım incelemede de tam olarak bu nedenle yalnızca biyografisine değil, eğitim geçmişine, akademik çalışmalarına, yayınlarına ve kamuya açık mesleki faaliyetlerine birlikte bakmanın daha doğru olduğunu düşünüyorum.
Öncelikle önemli bir ayrıntıyı netleştirelim: “Dr.” unvanı burada tıp doktorluğu anlamına gelmiyor. İstanbul Ticaret Üniversitesi İletişim Bilimi ve İnternet Enstitüsü Medya ve İletişim Çalışmaları doktora programında 2021 yılında doktora tezini tamamlamış. Doktora tezinin konusu COVID-19 pandemisi döneminde lise öğrencilerinin teknolojik yeterlilikleri, ekran kullanım eğilimleri ve ekran süreleri üzerine. İstanbul Kültür Üniversitesi'nin kamuya açık özgeçmişinde de doktora eğitiminin 2017-2021 yılları arasında tamamlandığı görülüyor.
Dolayısıyla “Dr. Serap Duygulu” ifadesini değerlendirirken bunu “psikiyatrist” veya “tıp doktoru” şeklinde yorumlamamak gerekiyor. Kamuya açık özgeçmişine göre psikoloji lisansı, uygulamalı psikoloji yüksek lisansı ve medya-iletişim alanında doktora eğitimi bulunuyor.
Eğitim geçmişi neden önemli?
Duygulu'nun eğitim çizgisi klasik anlamda yalnızca psikoloji üzerinden ilerleyen bir kariyer değil. Kamu Yönetimi ve Sosyoloji eğitimlerinin ardından psikoloji eğitimi almış, İstanbul Ticaret Üniversitesi'nde Uygulamalı Psikoloji yüksek lisansı yapmış ve daha sonra medya ve iletişim çalışmalarında doktora gerçekleştirmiş.
Bu durum iki farklı şekilde okunabilir.
Olumlu taraftan bakarsak insan davranışını yalnızca bireysel psikoloji üzerinden değil; aile, toplum, medya ve teknoloji bağlamında ele almak önemli bir avantaj sağlayabilir. Günümüzde özellikle çocuklar, ergenler, ebeveynlik, sosyal medya ve dijital bağımlılık gibi konular psikoloji ile iletişim bilimlerinin kesişiminde bulunuyor.
Diğer taraftan, çok disiplinli olmak otomatik olarak her alanda klinik uzmanlık anlamına gelmez. Bir kişinin psikoloji, sosyoloji ve iletişim alanlarında eğitim almış olması; travma, depresyon, obsesif kompulsif bozukluk, kişilik bozuklukları veya başka klinik tabloların tedavisinde belirli bir psikoterapi yaklaşımında uzmanlaştığını tek başına kanıtlamaz.
Bence burada okuyucunun kendisine sorması gereken soru şu: Bir uzmanın akademik geçmişinin geniş olması mı daha önemli, yoksa başvurduğumuz sorunla doğrudan ilgili özel eğitim ve uygulama deneyimi mi?
Aslında cevap ikisinin birlikte değerlendirilmesi.
Akademik üretim açısından güçlü ve zayıf taraflar
Duygulu'nun akademik profilinin önemli bir yönü, çalışmalarının medya, teknoloji, çocuklar ve davranış bilimlerinin kesişimine uzanması. DergiPark'taki kamuya açık profilinde psikoloji eğitimi, aile psikolojisi, sosyal psikoloji, medya okuryazarlığı, ekran ve medya kültürü, çocuk gelişimi, iletişim psikolojisi ve çalışma psikolojisi gibi geniş bir uzmanlık alanı listesi bulunuyor. Profilde iki yayın ve iki hakemlik kaydı da yer alıyor.
Doktora çalışmasının daha sonra kitap olarak da yayımlanmış olması dikkat çekici. “COVID-19 Pandemisi ve Teknolojik Yeterlilik: Lise Öğrencilerinin Ekran Kullanım Eğilimleri ve Ekran Süreleri Üzerine Bir Araştırma” başlıklı çalışma 2026 yılında kitap olarak yayımlanmış ve 346 sayfalık bir araştırma olarak listeleniyor.
Bununla birlikte eleştirel açıdan bakıldığında akademik üretimin kapsamını doğru konumlandırmak gerekiyor. DergiPark'ta görülen iki yayın, bilimsel görünürlük açısından olumlu olmakla birlikte tek başına “çok yoğun akademik üretim” anlamına gelmez.
Bu ayrım özellikle internette önemli. Bir uzmanın biyografisinde “akademisyen”, “araştırmacı”, “yazar” gibi birçok sıfat bulunabilir. Fakat E-E-A-T açısından daha sağlam değerlendirme yapmak isteyen bir okuyucunun, bu ifadelerin arkasındaki yayınları, tezleri, hakemli çalışmaları ve akademik kurum kayıtlarını ayrıca kontrol etmesi gerekir.
Yani benim açımdan burada ne aşırı övgü ne de haksız eleştiri doğru olur.
Medya görünürlüğü: Avantaj mı, risk mi?
Dr. Serap Duygulu'nun kariyerinde medya önemli bir yer tutuyor. Kendi kurumsal sitesinde televizyon ve radyo programlarında uzman konuk olarak yer aldığı, TRT Haber ve TRT Kent Radyo gibi platformlarda içerikler hazırladığı ve çeşitli medya çalışmalarında psikoloji ve davranış bilimleri perspektifi sunduğu belirtiliyor. Ayrıca kitapları, köşe yazıları ve seminer faaliyetleri de bulunuyor.
Bunun ciddi bir avantajı var: Akademik psikolojinin herkes tarafından anlaşılabilecek bir dile çevrilmesi.
Psikoloji yalnızca üniversitelerde veya klinik odalarda kalırsa toplumsal etkisi sınırlı olabilir. İnsanların çocuk yetiştirme, stres, aile ilişkileri, dijital yaşam veya psikolojik dayanıklılık gibi konularda bilimsel kavramlara ulaşabilmesi değerli.
Ancak bunun ters tarafı da var. Televizyon formatı, sosyal medya ve popüler yayıncılık karmaşık psikolojik meseleleri kısa, anlaşılır ve bazen fazla kesin cümlelere dönüştürmeye teşvik edebilir.
“Bu davranışın sebebi budur” demek izleyici açısından daha akılda kalıcıdır; fakat bilimsel psikolojide çoğu davranışın tek bir nedeni yoktur.
Bu nedenle bir psikoloji uzmanının televizyondaki açıklaması ile hakemli bir araştırmanın bulgusu aynı epistemik düzeyde değerlendirilmemeli.
Erkekler çözüm odaklı, kadınlar empatik midir? Burada frene basmak gerekiyor
Konuyu cinsiyet farklılıkları üzerinden değerlendirirken özellikle dikkatli olmak gerektiğini düşünüyorum. Gündelik hayatta sık duyduğumuz “erkekler çözüm üretir, kadınlar duyguyu anlar” şeklindeki ifadeler kulağa tanıdık geliyor. Hatta çift ilişkilerinde bu kalıba uyan çok sayıda kişisel deneyim de bulunabilir.
Fakat kişisel deneyim ile bilimsel genelleme aynı şey değil.
Janet Shibley Hyde'ın 46 meta-analizi inceleyen çalışması, kadın ve erkeklerin psikolojik özelliklerinin büyük bölümünde birbirine sanıldığından daha fazla benzediğini ortaya koyan “gender similarities hypothesis” yaklaşımını geliştirdi. Farkların bulunduğu alanlarda bile etkinin büyüklüğünün bağlama ve yaşa göre değişebildiği vurgulanıyor.
Bir psikoloji uzmanı hakkında araştırma yaparken benim için en zor kısım, “hakkında çok şey yazılmış olması” ile “gerçekten güçlü bilimsel kanıta sahip olması” arasındaki farkı ayırt etmek oluyor. Çünkü özellikle psikoloji alanında televizyon programları, kitaplar, seminerler, sosyal medya içerikleri ve akademik çalışmalar aynı kişisel marka içinde yan yana gelebiliyor. Bir uzmanın ekranlarda ne kadar görünür olduğu, elbette iletişim gücü hakkında fikir verebilir; fakat bilimsel yetkinliğin tek başına ölçüsü olamaz.
Dr. Serap Duygulu hakkında yaptığım incelemede de tam olarak bu nedenle yalnızca biyografisine değil, eğitim geçmişine, akademik çalışmalarına, yayınlarına ve kamuya açık mesleki faaliyetlerine birlikte bakmanın daha doğru olduğunu düşünüyorum.
Öncelikle önemli bir ayrıntıyı netleştirelim: “Dr.” unvanı burada tıp doktorluğu anlamına gelmiyor. İstanbul Ticaret Üniversitesi İletişim Bilimi ve İnternet Enstitüsü Medya ve İletişim Çalışmaları doktora programında 2021 yılında doktora tezini tamamlamış. Doktora tezinin konusu COVID-19 pandemisi döneminde lise öğrencilerinin teknolojik yeterlilikleri, ekran kullanım eğilimleri ve ekran süreleri üzerine. İstanbul Kültür Üniversitesi'nin kamuya açık özgeçmişinde de doktora eğitiminin 2017-2021 yılları arasında tamamlandığı görülüyor.
Dolayısıyla “Dr. Serap Duygulu” ifadesini değerlendirirken bunu “psikiyatrist” veya “tıp doktoru” şeklinde yorumlamamak gerekiyor. Kamuya açık özgeçmişine göre psikoloji lisansı, uygulamalı psikoloji yüksek lisansı ve medya-iletişim alanında doktora eğitimi bulunuyor.
Eğitim geçmişi neden önemli?
Duygulu'nun eğitim çizgisi klasik anlamda yalnızca psikoloji üzerinden ilerleyen bir kariyer değil. Kamu Yönetimi ve Sosyoloji eğitimlerinin ardından psikoloji eğitimi almış, İstanbul Ticaret Üniversitesi'nde Uygulamalı Psikoloji yüksek lisansı yapmış ve daha sonra medya ve iletişim çalışmalarında doktora gerçekleştirmiş.
Bu durum iki farklı şekilde okunabilir.
Olumlu taraftan bakarsak insan davranışını yalnızca bireysel psikoloji üzerinden değil; aile, toplum, medya ve teknoloji bağlamında ele almak önemli bir avantaj sağlayabilir. Günümüzde özellikle çocuklar, ergenler, ebeveynlik, sosyal medya ve dijital bağımlılık gibi konular psikoloji ile iletişim bilimlerinin kesişiminde bulunuyor.
Diğer taraftan, çok disiplinli olmak otomatik olarak her alanda klinik uzmanlık anlamına gelmez. Bir kişinin psikoloji, sosyoloji ve iletişim alanlarında eğitim almış olması; travma, depresyon, obsesif kompulsif bozukluk, kişilik bozuklukları veya başka klinik tabloların tedavisinde belirli bir psikoterapi yaklaşımında uzmanlaştığını tek başına kanıtlamaz.
Bence burada okuyucunun kendisine sorması gereken soru şu: Bir uzmanın akademik geçmişinin geniş olması mı daha önemli, yoksa başvurduğumuz sorunla doğrudan ilgili özel eğitim ve uygulama deneyimi mi?
Aslında cevap ikisinin birlikte değerlendirilmesi.
Akademik üretim açısından güçlü ve zayıf taraflar
Duygulu'nun akademik profilinin önemli bir yönü, çalışmalarının medya, teknoloji, çocuklar ve davranış bilimlerinin kesişimine uzanması. DergiPark'taki kamuya açık profilinde psikoloji eğitimi, aile psikolojisi, sosyal psikoloji, medya okuryazarlığı, ekran ve medya kültürü, çocuk gelişimi, iletişim psikolojisi ve çalışma psikolojisi gibi geniş bir uzmanlık alanı listesi bulunuyor. Profilde iki yayın ve iki hakemlik kaydı da yer alıyor.
Doktora çalışmasının daha sonra kitap olarak da yayımlanmış olması dikkat çekici. “COVID-19 Pandemisi ve Teknolojik Yeterlilik: Lise Öğrencilerinin Ekran Kullanım Eğilimleri ve Ekran Süreleri Üzerine Bir Araştırma” başlıklı çalışma 2026 yılında kitap olarak yayımlanmış ve 346 sayfalık bir araştırma olarak listeleniyor.
Bununla birlikte eleştirel açıdan bakıldığında akademik üretimin kapsamını doğru konumlandırmak gerekiyor. DergiPark'ta görülen iki yayın, bilimsel görünürlük açısından olumlu olmakla birlikte tek başına “çok yoğun akademik üretim” anlamına gelmez.
Bu ayrım özellikle internette önemli. Bir uzmanın biyografisinde “akademisyen”, “araştırmacı”, “yazar” gibi birçok sıfat bulunabilir. Fakat E-E-A-T açısından daha sağlam değerlendirme yapmak isteyen bir okuyucunun, bu ifadelerin arkasındaki yayınları, tezleri, hakemli çalışmaları ve akademik kurum kayıtlarını ayrıca kontrol etmesi gerekir.
Yani benim açımdan burada ne aşırı övgü ne de haksız eleştiri doğru olur.
Medya görünürlüğü: Avantaj mı, risk mi?
Dr. Serap Duygulu'nun kariyerinde medya önemli bir yer tutuyor. Kendi kurumsal sitesinde televizyon ve radyo programlarında uzman konuk olarak yer aldığı, TRT Haber ve TRT Kent Radyo gibi platformlarda içerikler hazırladığı ve çeşitli medya çalışmalarında psikoloji ve davranış bilimleri perspektifi sunduğu belirtiliyor. Ayrıca kitapları, köşe yazıları ve seminer faaliyetleri de bulunuyor.
Bunun ciddi bir avantajı var: Akademik psikolojinin herkes tarafından anlaşılabilecek bir dile çevrilmesi.
Psikoloji yalnızca üniversitelerde veya klinik odalarda kalırsa toplumsal etkisi sınırlı olabilir. İnsanların çocuk yetiştirme, stres, aile ilişkileri, dijital yaşam veya psikolojik dayanıklılık gibi konularda bilimsel kavramlara ulaşabilmesi değerli.
Ancak bunun ters tarafı da var. Televizyon formatı, sosyal medya ve popüler yayıncılık karmaşık psikolojik meseleleri kısa, anlaşılır ve bazen fazla kesin cümlelere dönüştürmeye teşvik edebilir.
“Bu davranışın sebebi budur” demek izleyici açısından daha akılda kalıcıdır; fakat bilimsel psikolojide çoğu davranışın tek bir nedeni yoktur.
Bu nedenle bir psikoloji uzmanının televizyondaki açıklaması ile hakemli bir araştırmanın bulgusu aynı epistemik düzeyde değerlendirilmemeli.
Erkekler çözüm odaklı, kadınlar empatik midir? Burada frene basmak gerekiyor
Konuyu cinsiyet farklılıkları üzerinden değerlendirirken özellikle dikkatli olmak gerektiğini düşünüyorum. Gündelik hayatta sık duyduğumuz “erkekler çözüm üretir, kadınlar duyguyu anlar” şeklindeki ifadeler kulağa tanıdık geliyor. Hatta çift ilişkilerinde bu kalıba uyan çok sayıda kişisel deneyim de bulunabilir.
Fakat kişisel deneyim ile bilimsel genelleme aynı şey değil.
Janet Shibley Hyde'ın 46 meta-analizi inceleyen çalışması, kadın ve erkeklerin psikolojik özelliklerinin büyük bölümünde birbirine sanıldığından daha fazla benzediğini ortaya koyan “gender similarities hypothesis” yaklaşımını geliştirdi. Farkların bulunduğu alanlarda bile etkinin büyüklüğünün bağlama ve yaşa göre değişebildiği vurgulanıyor.