Umut
New member
Bu nedenle erkeklerin pratik veya sonuç odaklı bakışını ve kadınların sosyal-duygusal etkileri daha fazla dikkate alabilen yaklaşımını, "bütün erkekler böyledir, bütün kadınlar şöyledir" şeklinde değil, bazı insanlarda görülebilen eğilimler olarak değerlendirmek daha doğru.
Mesela bir erkek deprem sonrasında "Binayı nasıl güçlendirebiliriz, hangi eşyaları sabitlemeliyiz?" diye düşünebilir. Bir kadın ise "Çocuk bu olaydan nasıl etkilendi, aile olarak bunu nasıl konuşacağız?" sorusuna daha fazla ağırlık verebilir.
Ama roller tersine de dönebilir.
Hatta Şakiroğlu'nun kendi deprem araştırmasının bize gösterdiği daha önemli nokta şu: Hem problem odaklı baş etme hem sosyal destek travma sonrası gelişimle ilişkili. Yani gerçek hayatta en güçlü yaklaşım muhtemelen "ya çözüm ya duygu" değil; çözüm + duygu + sosyal destek kombinasyonu.
İlişkiler ve Çevrimiçi Aldatma Konusundaki Çalışmaları
Şakiroğlu'nun çalışma alanlarından biri de romantik ilişkilerin dijital dünyayla kesiştiği noktalar.
2023 yılında Mücahit Mustafa Kaya ile yayımladığı "Çevrimiçi Aldatmayı Etkileyen Faktörler" başlıklı derleme çalışmasında sekiz araştırmanın bulguları incelenmiş. Araştırmacılar çevrimiçi aldatmayla; daha olumlu aldatma tutumları, daha düşük ilişki bağlılığı, alternatif partnerlerin daha cazip algılanması, düşük evlilik kalitesi, yalnızlık, düşük ilişki doyumu, ilişki belirsizliği ve kaygılı/kaçıngan bağlanma gibi çeşitli faktörler arasında anlamlı ilişkiler bulunduğunu aktarıyor.
Buradaki "sekiz çalışma" rakamı özellikle önemli. Çünkü bu, tek bir kişinin deneyiminden veya sosyal medyada anlatılan bir ilişkiden çıkarılmış sonuç değil; belirli kriterlerle seçilmiş sekiz ampirik çalışmanın derlemesi.
Ama yine aynı bilimsel sınırı korumak gerekiyor: Bir faktörle çevrimiçi aldatma arasında ilişki bulunması, o faktörün tek başına aldatmaya neden olduğu anlamına gelmez.
Gerçek hayattan düşünelim. Bir çiftin ilişkisi zaten kötü gidiyorsa, kişilerden biri sosyal medyada yeni bir ilişki ihtimaline daha fazla yönelebilir. Burada telefon "asıl neden" değil, mevcut ilişki sorunlarının ortaya çıktığı bir kanal olabilir.
Bu ayrım günümüz ilişkilerini anlamak açısından çok değerli. Çünkü bazen çiftler "Telefonunu neden bu kadar kullanıyorsun?" diye tartışıyor. Oysa daha derindeki soru "Telefon üzerinden hangi ihtiyacını karşılıyorsun?" olabilir.
Ebeveynlik Üzerine Çalışması: Küçük Bir Araştırmadan Büyük Bir Ders
2024'te yayımlanan bir başka çalışmada Şakiroğlu'nun da aralarında bulunduğu ekip, ilk bebeğini bekleyen 35 çiftten oluşan bir örneklemle "Birlikte Ebeveynliğe Geçiş Programı"nı incelemiş. Program beş oturumdan oluşuyor ve amaç çiftlerin birlikte ebeveynlik ilişkisini güçlendirmek.
Sonuçlar burada özellikle öğretici: Program, çiftlerin birlikte ebeveynlik düzeylerinde anlamlı bir etki oluşturmuş; ancak romantik ilişki kalitesi, depresyon ve kaygı üzerinde anlamlı bir etki bulunmamış.
Bu sonuç, bilimsel çalışmaların neden sadece "işe yaradı" veya "yaramadı" şeklinde okunmaması gerektiğini gösteriyor.
Programın hedefi ebeveynlik iş birliğiyse, o alanda etkili olması zaten önemli bir sonuç. Fakat aynı programın depresyonu veya romantik ilişki kalitesini otomatik olarak düzeltmesini beklemek başka bir iddia olurdu.
35 çift, yani 70 kişi, ayrıca oldukça küçük bir örneklem. Bu nedenle sonuçları bütün Türkiye'deki ebeveynlere doğrudan genellemek yerine "umut verici fakat daha geniş örneklemlerle sınanması gereken bir bulgu" olarak görmek daha doğru.
Mehmet Şakiroğlu'nu Değerlendirirken Bence En Önemli Nokta
Şakiroğlu'nun çalışmalarına topluca baktığımda dikkatimi çeken şey, konuların birbirinden kopuk olmaması.
Deprem → travma → baş etme → sosyal destek.
Akıllı telefon → davranış → ilişkiler → sosyal bağlantı.
Çevrimiçi aldatma → bağlanma → yalnızlık → ilişki doyumu.
Ebeveynlik → çift ilişkisi → kaygı → depresyon.
Bunların hepsinin ortak noktasında insanın tek başına yaşayan izole bir varlık olmadığı fikri var.
Bu açıdan Şakiroğlu'nun akademik çizgisi, psikolojiyi yalnızca bireyin zihninde gerçekleşen bir süreç olarak değil, aile, teknoloji, toplum, afetler ve ilişkilerle bağlantılı bir alan olarak okumaya imkân veriyor.
Klinik psikoloji açısından bunun karşılığı oldukça önemli. Çünkü bir kişinin "Ben neden böyleyim?" sorusunun cevabı bazen yalnızca kişilik özelliklerinde bulunmaz. İçinde bulunduğu aile sistemi, ekonomik koşullar, sosyal çevre, geçmiş travmalar, teknoloji kullanımı, romantik ilişkisi veya yaşamındaki anlam duygusu da tabloya dahil olabilir.
Sonuç: Şakiroğlu Hakkında Nasıl Bir Kanaat Oluşturulabilir?
Mehmet Şakiroğlu hakkında mevcut akademik kaynaklara bakıldığında, ODTÜ Psikoloji mezunu, klinik psikoloji alanında yüksek lisans ve doktora yapmış, afet ve travma üzerine doktora araştırması yürütmüş ve halen Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Psikoloji Bölümü'nde akademik çalışmalarını sürdüren bir psikolog/akademisyen profili görülüyor. Üniversitenin kayıtlarında klinik psikoloji alanı ve çok sayıda kitap, makale ve bildiri çalışması yer alıyor.
Onu ilginç kılan taraflardan biri de akademik psikoloji ile toplumun gündelik problemleri arasında köprü kurması. Öfke, aşk, mutluluk, travma, akıllı telefon kullanımı, çocukların dijital dünya ile ilişkisi, sosyal destek, ebeveynlik ve çevrimiçi ilişkiler gibi başlıklar bunun örnekleri.
Fakat bence bir psikoloğu değerlendirmenin en doğru yolu "televizyonda ne kadar tanınıyor?" sorusu değil. Eğitim geçmişi, hakemli yayınları, araştırmalarının yöntemi, örneklem büyüklüğü, sonuçların sınırları ve bilimsel iddialarının dayanakları daha anlamlı ölçütler.
Üstelik burada forum açısından tartışmaya değer güzel bir soru da ortaya çıkıyor:
İyi psikolojik yardım sadece kişinin duygularını anlamasına mı yardım etmeli, yoksa somut olarak davranışlarını değiştirmesine de katkı sağlamalı mı?
Bir başka soru da şu:
Sizce bir insan ciddi bir problem yaşadığında önce çözüm üretmeye mi, duygusunu paylaşmaya mı, yoksa sosyal destek aramaya mı yönelmeli?
Şakiroğlu'nun deprem araştırmasına bakınca benim çıkarımım, bu seçenekleri birbirinin alternatifi gibi görmek yerine bir sistem olarak düşünmenin daha güçlü olduğu yönünde. Problem çözme davranışı tek başına yetmeyebilir; sosyal destek olmadan kişi tükenebilir. Duyguyu konuşmak önemli olabilir ama somut güvenlik önlemleri alınmıyorsa gerçek problem ortada kalabilir.
Belki psikolojinin günlük hayattaki en değerli mesajlarından biri de tam burada yatıyor: İnsanları "erkekler böyle", "kadınlar şöyle", "güçlü insan yardım istemez" gibi kalıplara sıkıştırmak yerine, hangi koşullarda hangi baş etme biçiminin işe yaradığını anlamaya çalışmak.
Ve belki de Mehmet Şakiroğlu'nun çalışmalarına bakarken sorulması gereken en iyi soru "Kimdir?" kadar basit değil.
"İnsan zorlandığında neye ihtiyaç duyar: çözüm mü, anlam mı, ilişki mi, yoksa bunların hepsinin doğru zamanda birleşimine mi?"
Forumda asıl tartışmaya değer konu bence bu.
Kaynakları metin içinde görünür kılGerçek hayat örneklerini somutlaştır
Kaynakları metin içinde görünür kıl
Gerçek hayat örneklerini somutlaştır
Kariyer bilgisini daha düzenli sun
Mesela bir erkek deprem sonrasında "Binayı nasıl güçlendirebiliriz, hangi eşyaları sabitlemeliyiz?" diye düşünebilir. Bir kadın ise "Çocuk bu olaydan nasıl etkilendi, aile olarak bunu nasıl konuşacağız?" sorusuna daha fazla ağırlık verebilir.
Ama roller tersine de dönebilir.
Hatta Şakiroğlu'nun kendi deprem araştırmasının bize gösterdiği daha önemli nokta şu: Hem problem odaklı baş etme hem sosyal destek travma sonrası gelişimle ilişkili. Yani gerçek hayatta en güçlü yaklaşım muhtemelen "ya çözüm ya duygu" değil; çözüm + duygu + sosyal destek kombinasyonu.
İlişkiler ve Çevrimiçi Aldatma Konusundaki Çalışmaları
Şakiroğlu'nun çalışma alanlarından biri de romantik ilişkilerin dijital dünyayla kesiştiği noktalar.
2023 yılında Mücahit Mustafa Kaya ile yayımladığı "Çevrimiçi Aldatmayı Etkileyen Faktörler" başlıklı derleme çalışmasında sekiz araştırmanın bulguları incelenmiş. Araştırmacılar çevrimiçi aldatmayla; daha olumlu aldatma tutumları, daha düşük ilişki bağlılığı, alternatif partnerlerin daha cazip algılanması, düşük evlilik kalitesi, yalnızlık, düşük ilişki doyumu, ilişki belirsizliği ve kaygılı/kaçıngan bağlanma gibi çeşitli faktörler arasında anlamlı ilişkiler bulunduğunu aktarıyor.
Buradaki "sekiz çalışma" rakamı özellikle önemli. Çünkü bu, tek bir kişinin deneyiminden veya sosyal medyada anlatılan bir ilişkiden çıkarılmış sonuç değil; belirli kriterlerle seçilmiş sekiz ampirik çalışmanın derlemesi.
Ama yine aynı bilimsel sınırı korumak gerekiyor: Bir faktörle çevrimiçi aldatma arasında ilişki bulunması, o faktörün tek başına aldatmaya neden olduğu anlamına gelmez.
Gerçek hayattan düşünelim. Bir çiftin ilişkisi zaten kötü gidiyorsa, kişilerden biri sosyal medyada yeni bir ilişki ihtimaline daha fazla yönelebilir. Burada telefon "asıl neden" değil, mevcut ilişki sorunlarının ortaya çıktığı bir kanal olabilir.
Bu ayrım günümüz ilişkilerini anlamak açısından çok değerli. Çünkü bazen çiftler "Telefonunu neden bu kadar kullanıyorsun?" diye tartışıyor. Oysa daha derindeki soru "Telefon üzerinden hangi ihtiyacını karşılıyorsun?" olabilir.
Ebeveynlik Üzerine Çalışması: Küçük Bir Araştırmadan Büyük Bir Ders
2024'te yayımlanan bir başka çalışmada Şakiroğlu'nun da aralarında bulunduğu ekip, ilk bebeğini bekleyen 35 çiftten oluşan bir örneklemle "Birlikte Ebeveynliğe Geçiş Programı"nı incelemiş. Program beş oturumdan oluşuyor ve amaç çiftlerin birlikte ebeveynlik ilişkisini güçlendirmek.
Sonuçlar burada özellikle öğretici: Program, çiftlerin birlikte ebeveynlik düzeylerinde anlamlı bir etki oluşturmuş; ancak romantik ilişki kalitesi, depresyon ve kaygı üzerinde anlamlı bir etki bulunmamış.
Bu sonuç, bilimsel çalışmaların neden sadece "işe yaradı" veya "yaramadı" şeklinde okunmaması gerektiğini gösteriyor.
Programın hedefi ebeveynlik iş birliğiyse, o alanda etkili olması zaten önemli bir sonuç. Fakat aynı programın depresyonu veya romantik ilişki kalitesini otomatik olarak düzeltmesini beklemek başka bir iddia olurdu.
35 çift, yani 70 kişi, ayrıca oldukça küçük bir örneklem. Bu nedenle sonuçları bütün Türkiye'deki ebeveynlere doğrudan genellemek yerine "umut verici fakat daha geniş örneklemlerle sınanması gereken bir bulgu" olarak görmek daha doğru.
Mehmet Şakiroğlu'nu Değerlendirirken Bence En Önemli Nokta
Şakiroğlu'nun çalışmalarına topluca baktığımda dikkatimi çeken şey, konuların birbirinden kopuk olmaması.
Deprem → travma → baş etme → sosyal destek.
Akıllı telefon → davranış → ilişkiler → sosyal bağlantı.
Çevrimiçi aldatma → bağlanma → yalnızlık → ilişki doyumu.
Ebeveynlik → çift ilişkisi → kaygı → depresyon.
Bunların hepsinin ortak noktasında insanın tek başına yaşayan izole bir varlık olmadığı fikri var.
Bu açıdan Şakiroğlu'nun akademik çizgisi, psikolojiyi yalnızca bireyin zihninde gerçekleşen bir süreç olarak değil, aile, teknoloji, toplum, afetler ve ilişkilerle bağlantılı bir alan olarak okumaya imkân veriyor.
Klinik psikoloji açısından bunun karşılığı oldukça önemli. Çünkü bir kişinin "Ben neden böyleyim?" sorusunun cevabı bazen yalnızca kişilik özelliklerinde bulunmaz. İçinde bulunduğu aile sistemi, ekonomik koşullar, sosyal çevre, geçmiş travmalar, teknoloji kullanımı, romantik ilişkisi veya yaşamındaki anlam duygusu da tabloya dahil olabilir.
Sonuç: Şakiroğlu Hakkında Nasıl Bir Kanaat Oluşturulabilir?
Mehmet Şakiroğlu hakkında mevcut akademik kaynaklara bakıldığında, ODTÜ Psikoloji mezunu, klinik psikoloji alanında yüksek lisans ve doktora yapmış, afet ve travma üzerine doktora araştırması yürütmüş ve halen Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Psikoloji Bölümü'nde akademik çalışmalarını sürdüren bir psikolog/akademisyen profili görülüyor. Üniversitenin kayıtlarında klinik psikoloji alanı ve çok sayıda kitap, makale ve bildiri çalışması yer alıyor.
Onu ilginç kılan taraflardan biri de akademik psikoloji ile toplumun gündelik problemleri arasında köprü kurması. Öfke, aşk, mutluluk, travma, akıllı telefon kullanımı, çocukların dijital dünya ile ilişkisi, sosyal destek, ebeveynlik ve çevrimiçi ilişkiler gibi başlıklar bunun örnekleri.
Fakat bence bir psikoloğu değerlendirmenin en doğru yolu "televizyonda ne kadar tanınıyor?" sorusu değil. Eğitim geçmişi, hakemli yayınları, araştırmalarının yöntemi, örneklem büyüklüğü, sonuçların sınırları ve bilimsel iddialarının dayanakları daha anlamlı ölçütler.
Üstelik burada forum açısından tartışmaya değer güzel bir soru da ortaya çıkıyor:
İyi psikolojik yardım sadece kişinin duygularını anlamasına mı yardım etmeli, yoksa somut olarak davranışlarını değiştirmesine de katkı sağlamalı mı?
Bir başka soru da şu:
Sizce bir insan ciddi bir problem yaşadığında önce çözüm üretmeye mi, duygusunu paylaşmaya mı, yoksa sosyal destek aramaya mı yönelmeli?
Şakiroğlu'nun deprem araştırmasına bakınca benim çıkarımım, bu seçenekleri birbirinin alternatifi gibi görmek yerine bir sistem olarak düşünmenin daha güçlü olduğu yönünde. Problem çözme davranışı tek başına yetmeyebilir; sosyal destek olmadan kişi tükenebilir. Duyguyu konuşmak önemli olabilir ama somut güvenlik önlemleri alınmıyorsa gerçek problem ortada kalabilir.
Belki psikolojinin günlük hayattaki en değerli mesajlarından biri de tam burada yatıyor: İnsanları "erkekler böyle", "kadınlar şöyle", "güçlü insan yardım istemez" gibi kalıplara sıkıştırmak yerine, hangi koşullarda hangi baş etme biçiminin işe yaradığını anlamaya çalışmak.
Ve belki de Mehmet Şakiroğlu'nun çalışmalarına bakarken sorulması gereken en iyi soru "Kimdir?" kadar basit değil.
"İnsan zorlandığında neye ihtiyaç duyar: çözüm mü, anlam mı, ilişki mi, yoksa bunların hepsinin doğru zamanda birleşimine mi?"
Forumda asıl tartışmaya değer konu bence bu.
Kaynakları metin içinde görünür kılGerçek hayat örneklerini somutlaştır
Kaynakları metin içinde görünür kıl
Gerçek hayat örneklerini somutlaştır
Kariyer bilgisini daha düzenli sun