IsIk
New member
[color=]Keşide Yeri ve Tarihi: Türk Edebiyatının En Gizemli “Sözlü Anlatım”ı[/color]
Selam forumdaşlar!
Bugün size, tarihin tozlu sayfalarından biraz eğlence almak istiyorum. Hadi gelin, hep birlikte Türk edebiyatının en gizemli ama bir o kadar da eğlenceli konularından birine dalalım: Keşide! Bu kavram, hem bizim hem de komşu kültürlerin “sözlü anlatım” geleneğini oldukça renkli bir şekilde yansıtır. Ama durun, karıştırmayın, bu “keşide” dediğimiz şey ne bir tatlı, ne de bir parfüm markası. Bambaşka bir şey! Bu yazıyı okuduktan sonra belki de keşideyi bir daha hiç aynı gözle görmeyeceksiniz.
Hadi, biraz daha derine inelim, bakalım tarihçiler neden bu konuda ağzını tutamıyorlar ve biz neden bu yazıyı okurken arada bir gülümseyeceğiz.
[color=]Keşide Nedir? Deyim Yerindeyse, “Bir Elin Nesi Var, İki Elin Keşidesi Var”[/color]
Keşide, kısacası eski Türk ve Osmanlı kültüründe, bir kişinin uzun bir süre boyunca bir konuyu ya da olayı anlattığı, bazen de birkaç kuşak boyunca süren bir tür sözlü anlatım şeklidir. “Peki bu, bizim günlük sohbetlerimizle nasıl bağlantılı?” diye sorabilirsiniz. İşte bu noktada işin komik kısmı başlıyor. Keşide, genellikle bir kişinin yaptığı bir olayın anlatımından çok, o anlatımda kullanılan dil ve detaylarla ilgili. Yani, aslında normalde her gün dinlediğimiz ama dikkat etmediğimiz muazzam derecede uzun ve karmaşık anlatımlar. Eğer siz de hiç bir akşam iş arkadaşlarınızın tatlı ve neşeli sohbetlerinden birinin sonunda “Bir dakika, bu bir keşide miydi?” diye düşündüyseniz, yalnız değilsiniz!
Ama keşidenin en dikkat çeken yönü, genellikle ortada ne bir sonuç vardır, ne de tamamlanmış bir hikâye. Tıpkı erkeklerin bazen çözüm odaklı, ama kadınların hep ilişki odaklı diyaloğunda olduğu gibi, keşide de hep anlatılan olayın sonunda çözüm bulma amacı taşımadığı için bu dil şekli bir bakıma “felsefi sohbet” gibi kalır. Erkekler, her zaman bir sonuca varmak isterken, kadınlar ise bu sohbeti biraz daha duygusal bağlarla, geçmişle ve ilişkilerle harmanlar. Keşide, bir bakıma bu ikisinin de birleştiği çok renkli bir platformdur.
[color=]Keşidenin Tarihi: "Herkesin Bir Keşidesi Vardır" Mottosu Burada Başlıyor[/color]
Keşide, Osmanlı İmparatorluğu döneminde, özellikle divan edebiyatında oldukça önemli bir yer tutar. Ancak, daha eskiye gitmek gerekirse, Orta Asya’nın bozkırlarında, Türklerin sözlü kültüründe ve destan anlatımlarında da bu geleneğin izlerini bulabiliriz. Yani, keşidenin kökenleri o kadar eski ki, belki de bu yazıyı okurken bile hala bir yerlerde birileri bir keşide yapıyordur.
Düşünün, Osmanlı saraylarında sultanlar, vezirler, hatta bazen saray çalışanları bile birbirlerine keşide yaparak keyifli zaman geçirirlerdi. Yani, bu bir tür "kendi aramızda şık sohbet" gibi bir şeydi. Herkes bir araya gelir, kahvelerini içerken biri tüm sabah yaşadığı olayları anlatır, diğeri de dinlerken "Eee sonra ne oldu?" diye sorar ve sohbet uzun bir keşideye dönüşürdü.
Erkeklerin bu tür anlatımlarında çoğu zaman çözüm arayışı baskın olurdu. “Sonra ne oldu? Çözüm buldun mu?” gibi sorular havada uçuşurdu. Kadınlarsa, genellikle olayın duygusal boyutunu ve ilişkisel etkilerini konuşmaya başlardı. Bir bakıma, erkekler “Yarına ne yapacağız?” diyerek strateji kurarken, kadınlar “Herkes nasıl hissediyor?” diyerek empatik bir anlayış gösterirlerdi.
[color=]Keşideyi Bir Kez Daha Anlamak: Bugün Bile Yapılabiliyor![/color]
Düşünsenize, günümüzde bu kadar hızlı bir şekilde bilgi alışverişi yapıyoruz ama bir keşideyi hala görebiliriz. Yani, aslında modern sosyal medya platformlarında herkesin yaptığı bir çeşit “keşide” olduğunu fark etmek hiç de zor değil. "Keşide", anladığınız gibi uzun ve detaylı anlatımlar için kullanılan bir tabir olsa da, bazen başkalarının gündelik hayatını anlatan bir sosyal medya paylaşımı, ya da bir YouTube videosu da bir keşideye dönüşebilir. Ne de olsa, bir keşideyi sadece kelimelerle yapmazsınız, o konuda gösterdiğiniz empati, duygu ve bağ da çok önemli!
Kadınlar bu noktada daha çok duygusal paylaşımlar yaparak, başkalarına daha çok "kendini iyi hissettirici" içerikler sunarken, erkekler daha çok bilgi ve çözüm odaklı içerikler sunuyor. Ama ne olursa olsun, keşide, her iki tarafa da bir şekilde hizmet eder: Kadınlar toplumsal bağları güçlendirirken, erkekler de çözüme doğru gitme isteğiyle çözüm arayışına girerler.
[color=]Keşideyi Hemen Başlatmak İçin: Forumda Nasıl Bir Keşide Yapabiliriz?[/color]
Evet, şimdi biz de buradayız. Keşideyi yapmanın tam zamanı! Hep birlikte gülüp eğlenerek, belki de hayatımıza biraz eğlenceli bir bakış açısı katabiliriz. Gözünüzde canlandırın: Bu forumda bir keşide başlatmak istesek, hangi konular üzerinde takılırız? Belki birinin yaşadığı komik bir olay, belki de sırf çözüm arayışıyla yazılmış bir mesaj olur. Bunu düşünürken, aklınıza gelen ilk şey ne?
Hadi, gelin siz de bizimle paylaşın: Keşideyi başlatmaya ne dersiniz? Ne tür olaylar keşideye dönüşebilir?
Ve forumdaşlar, sizce bir keşideyi en komik hale getiren ne olurdu? Yorumlarınızı bekliyorum, belki birlikte en eğlenceli keşideyi yazabiliriz!
Selam forumdaşlar!
Bugün size, tarihin tozlu sayfalarından biraz eğlence almak istiyorum. Hadi gelin, hep birlikte Türk edebiyatının en gizemli ama bir o kadar da eğlenceli konularından birine dalalım: Keşide! Bu kavram, hem bizim hem de komşu kültürlerin “sözlü anlatım” geleneğini oldukça renkli bir şekilde yansıtır. Ama durun, karıştırmayın, bu “keşide” dediğimiz şey ne bir tatlı, ne de bir parfüm markası. Bambaşka bir şey! Bu yazıyı okuduktan sonra belki de keşideyi bir daha hiç aynı gözle görmeyeceksiniz.
Hadi, biraz daha derine inelim, bakalım tarihçiler neden bu konuda ağzını tutamıyorlar ve biz neden bu yazıyı okurken arada bir gülümseyeceğiz.
[color=]Keşide Nedir? Deyim Yerindeyse, “Bir Elin Nesi Var, İki Elin Keşidesi Var”[/color]
Keşide, kısacası eski Türk ve Osmanlı kültüründe, bir kişinin uzun bir süre boyunca bir konuyu ya da olayı anlattığı, bazen de birkaç kuşak boyunca süren bir tür sözlü anlatım şeklidir. “Peki bu, bizim günlük sohbetlerimizle nasıl bağlantılı?” diye sorabilirsiniz. İşte bu noktada işin komik kısmı başlıyor. Keşide, genellikle bir kişinin yaptığı bir olayın anlatımından çok, o anlatımda kullanılan dil ve detaylarla ilgili. Yani, aslında normalde her gün dinlediğimiz ama dikkat etmediğimiz muazzam derecede uzun ve karmaşık anlatımlar. Eğer siz de hiç bir akşam iş arkadaşlarınızın tatlı ve neşeli sohbetlerinden birinin sonunda “Bir dakika, bu bir keşide miydi?” diye düşündüyseniz, yalnız değilsiniz!
Ama keşidenin en dikkat çeken yönü, genellikle ortada ne bir sonuç vardır, ne de tamamlanmış bir hikâye. Tıpkı erkeklerin bazen çözüm odaklı, ama kadınların hep ilişki odaklı diyaloğunda olduğu gibi, keşide de hep anlatılan olayın sonunda çözüm bulma amacı taşımadığı için bu dil şekli bir bakıma “felsefi sohbet” gibi kalır. Erkekler, her zaman bir sonuca varmak isterken, kadınlar ise bu sohbeti biraz daha duygusal bağlarla, geçmişle ve ilişkilerle harmanlar. Keşide, bir bakıma bu ikisinin de birleştiği çok renkli bir platformdur.
[color=]Keşidenin Tarihi: "Herkesin Bir Keşidesi Vardır" Mottosu Burada Başlıyor[/color]
Keşide, Osmanlı İmparatorluğu döneminde, özellikle divan edebiyatında oldukça önemli bir yer tutar. Ancak, daha eskiye gitmek gerekirse, Orta Asya’nın bozkırlarında, Türklerin sözlü kültüründe ve destan anlatımlarında da bu geleneğin izlerini bulabiliriz. Yani, keşidenin kökenleri o kadar eski ki, belki de bu yazıyı okurken bile hala bir yerlerde birileri bir keşide yapıyordur.
Düşünün, Osmanlı saraylarında sultanlar, vezirler, hatta bazen saray çalışanları bile birbirlerine keşide yaparak keyifli zaman geçirirlerdi. Yani, bu bir tür "kendi aramızda şık sohbet" gibi bir şeydi. Herkes bir araya gelir, kahvelerini içerken biri tüm sabah yaşadığı olayları anlatır, diğeri de dinlerken "Eee sonra ne oldu?" diye sorar ve sohbet uzun bir keşideye dönüşürdü.
Erkeklerin bu tür anlatımlarında çoğu zaman çözüm arayışı baskın olurdu. “Sonra ne oldu? Çözüm buldun mu?” gibi sorular havada uçuşurdu. Kadınlarsa, genellikle olayın duygusal boyutunu ve ilişkisel etkilerini konuşmaya başlardı. Bir bakıma, erkekler “Yarına ne yapacağız?” diyerek strateji kurarken, kadınlar “Herkes nasıl hissediyor?” diyerek empatik bir anlayış gösterirlerdi.
[color=]Keşideyi Bir Kez Daha Anlamak: Bugün Bile Yapılabiliyor![/color]
Düşünsenize, günümüzde bu kadar hızlı bir şekilde bilgi alışverişi yapıyoruz ama bir keşideyi hala görebiliriz. Yani, aslında modern sosyal medya platformlarında herkesin yaptığı bir çeşit “keşide” olduğunu fark etmek hiç de zor değil. "Keşide", anladığınız gibi uzun ve detaylı anlatımlar için kullanılan bir tabir olsa da, bazen başkalarının gündelik hayatını anlatan bir sosyal medya paylaşımı, ya da bir YouTube videosu da bir keşideye dönüşebilir. Ne de olsa, bir keşideyi sadece kelimelerle yapmazsınız, o konuda gösterdiğiniz empati, duygu ve bağ da çok önemli!
Kadınlar bu noktada daha çok duygusal paylaşımlar yaparak, başkalarına daha çok "kendini iyi hissettirici" içerikler sunarken, erkekler daha çok bilgi ve çözüm odaklı içerikler sunuyor. Ama ne olursa olsun, keşide, her iki tarafa da bir şekilde hizmet eder: Kadınlar toplumsal bağları güçlendirirken, erkekler de çözüme doğru gitme isteğiyle çözüm arayışına girerler.
[color=]Keşideyi Hemen Başlatmak İçin: Forumda Nasıl Bir Keşide Yapabiliriz?[/color]
Evet, şimdi biz de buradayız. Keşideyi yapmanın tam zamanı! Hep birlikte gülüp eğlenerek, belki de hayatımıza biraz eğlenceli bir bakış açısı katabiliriz. Gözünüzde canlandırın: Bu forumda bir keşide başlatmak istesek, hangi konular üzerinde takılırız? Belki birinin yaşadığı komik bir olay, belki de sırf çözüm arayışıyla yazılmış bir mesaj olur. Bunu düşünürken, aklınıza gelen ilk şey ne?
Hadi, gelin siz de bizimle paylaşın: Keşideyi başlatmaya ne dersiniz? Ne tür olaylar keşideye dönüşebilir?
Ve forumdaşlar, sizce bir keşideyi en komik hale getiren ne olurdu? Yorumlarınızı bekliyorum, belki birlikte en eğlenceli keşideyi yazabiliriz!